Καλώς ορίσατε Επικοινωνία | Σύνδεσμοι | Sitemap
 
 Τελευταία Νέα:  
Παρασκευή, 22 Σεπτεμβρίου 2017
GreekEnglish



Η εφημερίδα της Υπηρεσίας


Donwload Mykonos e-books


GR, DE, ENG, RU, IT, SWE



Πολιτισμός > Βιβλιοθήκη Π. Κουσαθανά > Για την δωρεά και την σημασία της  

ΓΙΑ ΤΗ ΔΩΡΕΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ:

ΕΤΣΙ, ΜΙΑ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ κοινωφελής δωρεά έρχεται να προστεθεί στον μακρύ κατάλογο των δωρεών για το καλό του τόπου και των πολιτών του, στις οποίες μας έχουν συνηθίσει οι άνθρωποι που αγάπησαν αυτό το νησί από παλαιοτάτων χρόνων έως τις μέρες μας. Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς; Την έγνοια των Μυκονιατών στα δύσκολα χρόνια της τουρκοκρατούμενης πατρίδας μας για να έχουν οι Μυκονιάτες τα σχολειά τους, που κατάρτιζαν και θεράπευαν τις ψυχές των νέων ανθρώπων κρατώντας υψηλό και γενναίο το φρόνημά τους; Τις φροντίδες τους για να έχουν «χωρίς ποδοκόπι» (δηλαδή δωρεάν) τους γιατρούς και τα υποτυπώδη έστω εκείνες τις εποχές ιατρεία τους, για να θεραπεύεται παράλληλα και το σώμα; Να θυμηθούμε μήπως όλους τους αείμνηστους δωρητές της μετεπαναστατικής εποχής από τον Γεώργιο Μαύρο του Σχολείου στον Γιαλό ώς την οικογένεια Γρυπάρη με το Γρυπάρειο κόσμημα;

 Στην παρούσα περίπτωση πρόκειται για ένα διαμπερές ακίνητο εμβαδού περίπου 200 τ.μ. μέσα στην καρδιά της Χώρας, σύρριζα στο «Ξενία» του Άρη Κωνσταντινίδη κοντά στους Κάτω Μύλους επί της οδού Μέλπως Αξιώτη 56 (Νιοχώρι - Φάμπρικα), όπου συστήνεται και εδρεύει, και τυπικώς πλέον, η ονομαζόμενη «Βιβλιοθήκη Παναγιώτη Κουσαθανά – Δημοτική Στέγη Μελέτης Πολιτισμού & Παράδοσης».

Το εν λόγω κέντρο πολιτισμού θα ολοκληρωθεί με τη δεύτερη, πλέον φάση της λειτουργίας του στην οποία με ανυπομονησία προσβλέπει ο δωρητής και η οποία συμπεριλαμβάνει και το μισθωμένο στο ισόγειο παντοπωλείο, όταν λήξει η μίσθωσή του. Αυτός ο ξεχωριστός χώρος, μέχρι προ τινος κατοικία του δωρητή, δεν θα ομορφύνει μόνο τη γειτονιά του Νιοχωριού, αλλά και θα εμπλουτίσει με ουσιαστικό τρόπο τις προσφερόμενες στη Μύκονο εκδηλώσεις πολιτισμού.
Τα σημαντικά, που κάνουν όλως ξεχωριστή αυτή την κοινωφελή δωρεά προς τους κατοίκους της Μυκόνου, είναι ότι μαζί μεταβιβάζονται: α) το μισθωμένο ισόγειο κατάστημα του οποίου το μίσθωμα θα χρησιμοποιείται εφ’ εξής για να καλύπτει μερικώς τις ανάγκες αυτής της ξεχωριστής Στέγης Πολιτισμού, και β) όλος ο εντός πνευματικός και καλλιτεχνικός πλούτος που συγκέντρωσε στη ζωή του ο δωρητής-ιδρυτής, γνωστός κι αγαπημένος σε όλους μας καθηγητής των παιδιών μας και διακεκριμένος συγγραφέας κ. Παναγιώτης Ιωάννου Κουσαθανάς, που η αγάπη του για το νησί μας και νησί του και η αδιάλειπτη προσπάθειά του να αποκαλύψει ό,τι πιο πολύτιμο, τον πολιτισμό και την ιστορία του, είναι σε όλους μας γνωστά.

«Ό,τι και να κάνεις για τον τόπο σου, πάντα λίγο θα ’ναι», μας είπε τις προάλλες που είχαμε την τύχη να τον συναντήσομε επί τόπου στον περι ού ο λόγος χώρο. Και συνέχισε: «Η Μύκονος με το κάλλος της και με την ξεχωριστή, χαριτωμένη ιδιοσυγκρασία των ανθρώπων της ήταν γενναιόδωρη μαζί μου, την αγάπησα και με αγάπησε, δεν έχω κανένα παράπονο, το αντίθετο μάλιστα… Αλίμονο για εμάς και τον τόπο μας αν δεν νιώθομε συνεχώς υποχρεωμένοι απέναντί του για ό,τι μας έδωσε, χαρές ή πίκρες, κατά τη διάρκεια του εφήμερου ταξιδιού της ζωής μας».

Χονδρικά η δωρεά αυτού του ξεχωριστού πνευματικού πλούτου περιλαμβάνει: α) περί τις δέκα χιλιάδες βιβλία στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά από τον 18ο αιώνα έως σήμερα από όλους τους τομείς της ανθρώπινης γνώσης και δημιουργίας, ιδιαίτερα τη λογοτεχνία (ελληνική, παγκόσμια, παιδική), την ιστορία, τη λαογραφία, τη φιλοσοφία, τη γλωσσολογία, την κοινωνιολογία, τις λεγόμενες καλές τέχνες κ.λπ.· β) πολύτιμο αρχείο με σπανιότατες εκδόσεις, έγγραφα, χιλιάδες φωτογραφίες της Μυκόνου από το 1885 έως σήμερα και γενικώς δυσεύρετο αρχειακό υλικό για τον πολιτισμό και την ιστορία του νησιού μας, τις προσωπικότητές του κ.λπ.· γ) πλούσια συλλογή από πρωτότυπα έργα γνωστών ζωγράφων εμπνευσμένα από τη Μύκονο και γενικώς τις Κυκλάδες και το Αιγαίο· γ) πλούσιες συλλογές από παλιά κεραμικά, υαλικά, έπιπλα, και γενικώς αντίκες· δ) αρχείο με πάνω από πέντε χιλιάδες μουσικά έργα (σε cd και σε βινύλιο), πολλά από τα οποία υπάρχουν σε πολλαπλές σπανιότατες ερμηνείες επιλεγμένες με προσοχή, αυστηρότητα, γνώση κι ευαισθησία· ε) σημαντικότατη ταινιοθήκη με αριστουργήματα από την έβδομη τέχνη, όπερες, μουσικά έργα, διάφορα σπάνια ντοκουμέντα και γενικώς παλιό και δυσεύρετο, αλλά και σπουδαίο, σύγχρονο πνευματικό και αρχειακό υλικό για τον τόπο, τις προσωπικότητές του, τη λογοτεχνία κι ένα σωρό άλλα πολύτιμα τα οποία ο ενδιαφερόμενος επισκέπτης-χρήστης θα ανακαλύπτει με ικανοποίηση σιγά σιγά.

Έτσι, λοιπόν, σε μιαν περιοχή της Χώρας, όπου το καλοκαίρι το αλισβερίσι και ο σάλος του τουρισμού είναι πολύ έντονος (μαγαζιά, ενοικιαζόμενα δωμάτια, ξενοδοχεία, αφετηρίες λεωφορείων κ.λπ.), από τούδε και εις το εξής θα υπάρχει και με τη νομική πλέον υπόσταση και σφραγίδα του, ένα φωτεινό ήσυχο σημείο, το οποίο εκτός των άλλων θα δείχνει στους επισκέπτες του νησιού ότι το πνεύμα έχει τη μερίδα και τη στέγη του στη Μύκονο και το οποίο μέσα στην αποκαλούμενη από μερικούς «ερημία» του νησιωτικού χειμώνα έχει ήδη από τριετίας με επιτυχία κι ανταπόκριση από το κοινό ξεκινήσει τις προσεγμένες και υψηλού επιπέδου πνευματικές αποσπερίδες του φωτίζοντας σιωπηρά και χωρίς τυμπανοκρουσίες τον τόπο. Όσοι είχαν την όρεξη και την τύχη  να παρευρεθούν σ’ αυτές, βοηθώντας με την παρουσία τους και μόνον τους σκοπούς της πνευματικής αυτής στέγης και το διά βίου όνειρο του δωρητή και ιδρυτή της, ξέρουν πολύ καλά τι εννοούμε (αναγνώσεις, συζητήσεις, λογοτεχνικά, κινηματογραφικά και προπαντός μουσικά αφιερώματα κ.λπ.).
Εκτός των άλλων αξιοσημείωτη είναι η παρεχόμενη από το πνευματικό αυτό κύτταρο του νησιού μας και τον δωρητή-ιδρυτή του κ. Παναγιώτη Κουσαθανά βοήθεια προς τα παιδιά μας που σπουδάζουν και καταρτίζουν τις πανεπιστημιακές εργασίες τους, διπλωματικές ή διδακτορικές.

Ο ίδιος μας είπε:
 «Οι επισκέπτες της Βιβλιοθήκης Παναγιώτη Κουσαθανά – Δημοτικής Στέγης Μελέτης Πολιτισμού & Παράδοσης (The Ρanayótis Kousathanás Library – Municipal Benefit Foundation of Research on Culture & Tradition) είναι καλοδεχούμενοι κατά τις ώρες λειτουργίας της και κατά τις “αποσπερίδες” πολιτισμού σ’ αυτή την πνευματική στέγη που και τυπικά πλέον αποκτά το νησί μας. Εδώ θα νιώσουν στην ψυχή τους τη ζεστασιά του χειμώνα και τη δροσιά του καλοκαιριού με την ανάγνωση σπουδαίων βιβλίων, την ακρόαση αξιόλογων μουσικών έργων, την παρακολούθηση ταινιών ποιότητας, αφιερωμάτων, αναγνώσεων και εκδηλώσεων πολιτισμού, μπορούν δε και οι ίδιοι ενεργά να συμμετέχουν, εάν το επιθυμούν, προετοιμάζοντας αποκλειστικά δικές τους “αποσπερίδες” με ενδιαφέροντα επί παντός επιστητού θέματα, που θα προκαλούν συζήτηση και ανταλλαγή γνωμών και απόψεων μεταξύ των μελών της κοινωνίας του νησιού μας.
        »Από τη στιγμή που περνά κανείς την είσοδο της Στέγης ελπίζω να νιώθει την αγάπη, την αφοσίωση και τις θυσίες που απαιτήθηκαν για την απόκτηση όλων των θησαυρών της. Όσα πολύτιμα για τον τόπο (και όχι μόνο) συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια μιας ζωής, ήταν αναπότρεπτο να προορίζονται να μεταβιβαστούν όχι σε ένα άτομο, αλλά στο σύνολο των ανθρώπων του νησιού, στο Κοινόν των Μυκονίων, ιδιαίτερα στους νέους. Μέσα εδώ βρίσκεται ό,τι δεν μπορεί να βρεθεί πουθενά αλλού στη Μύκονο, για να μην πω στην Ελλάδα.
        »Για μένα η Δημιουργία και η Τέχνη με προεξάρχουσα τη Μουσική, που σε μυεί περισσότερο κι από την Ποίηση στα μύχια της ανθρώπινης ψυχής και των δυνατοτήτων της, είχαν κι έχουν πάντοτε την ηθική διάστασή τους. Οι μουσικολόγοι  και οι φιλόσοφοι υποστηρίζουν ότι η Μουσική (και γενικώς η Τέχνη) δεν είναι ούτε ηθική ούτε ανήθικη  και μάλλον έχουν δίκιο, αν εννοούμε τον όρο με την τρέχουσα σημασία του. Εκείνο όμως, που συχνά παραβλέπεται, ενώ έχει πρωτεύουσα αξία, είναι το αποτέλεσμα της σωστής πρόσληψης της Τέχνης και ειδικά της Μουσικής, αυτής της παναθρώπινης και κατανοητής από όλους γλώσσας, αν τείνει προσεκτικό το ους. Σημασία έχει ο αντίχτυπός της στον χαρακτήρα μας, ποια δηλαδή πρέπει να ’ναι η σωστή στάση, η αντίδρασή μας απέναντι σ’ αυτήν που περιμένει μόνο τη δική μας πρόθυμη διάθεση για ν’ ανθίσει και να καρποφορήσει. Με τη χωρίς έπαρση προσδοχή της πιστεύω ότι μπορούν να πλαστούν όχι μόνο καλλιεργημένοι άνθρωποι (δεν εννοώ “μορφωμένοι” με την κοινή έννοια), αλλά προπαντός μπορούν να χτιστούν Άνθρωποι εν-άρετοι πέρα από προσταγές κι εντολές, πέρα από θρησκείες ή δόγματα, άνθρωποι καλοσυνάτοι, φιλάλληλοι, που θέλουν να μοιραστούν τη χαρά της γνώσης, αλλά και τις δυσκολίες της ζωής, με τον συνάνθρωπό τους χωρίς εκείνη την κούφια, την αηδή και άνευ αντικρίσματος έπαρση από την οποία έχομε χορτάσει πλέον, αφού σαν ξύσεις την επιφάνειά της αντικρίζεις από κάτω ξεγάνωτους τενεκέδες, Είναι μ’ αυτή την έννοια που τονίζω παντού και πάντοτε τον “ηθικό ρόλο” της Τέχνης και ειδικά της Μουσικής…
        »Έστω, αν μόνον ένας, νιώσει την ανάγκη για την προσφορά αυτής της στέγης, αυτού του κελύφους του πνεύματος και της ομορφιάς, που για να γίνει πραγματικότητα χρειάστηκε μια ολόκληρη ζωή και που επί είκοσι σχεδόν χρόνια αποτέλεσε την κατοικία και τον “τετραπέρατο”, τον απέραντο κόσμο μου, αυτό και μόνο θα είναι απόδειξη της αναγκαιότητας της και για εμένα δικαίωση, όπου κι αν βρίσκομαι. Δεν θέλω να ξαναβρεθεί στο γενέθλιο τόπο μου ένας μελλοντικός Παναγιώτης στον οποίο τόσο οδυνηρά έλειψε η πνευματική τροφή εκείνα τα δύσκολα χρόνια, όταν μεγάλωνα χτυπώντας πόρτες από σπίτι σε σπίτι για να δανειστώ ένα βιβλίο που είχα ακουστά ότι κάποια νοννά έστειλε ως πρωτοχρονιάτικο δώρο στο φιλιοσάκι της. Η ευλογημένη Βιβλιοθήκη του αείμνηστου Γιάννη Μελετόπουλου δεν είχε ιδρυθεί μέχρι το τέλος του Δημοτικού Σχολείου που βρισκόμουν στη Μύκονο, ήταν αργότερα που αποτέλεσε το δροσερό και καρποφόρο πνευματικό περιβόλι των καλοκαιριών που περνούσα στο νησί. Ίσως όλα τούτα φαντάζουν παραμύθια, ιδιαιτέρως για τους νεότερους, που έχουν μεγαλώσει μέσα στη σημερινή, υβριστικά σπάταλη, αφθονία των πάντων, αφθονία ακόμη και στην ανευθυνότητα και σε μιαν κακώς εννοούμενη απελευθέρωση. Κι όμως, όλα τούτα δεν είναι καθόλου παραμύθια! Αλλά κι αν ήταν τέτοια, καλό θα μας έκανε να βάζαμε πότε πότε το μυαλό μας να τα σκεφτεί και να βρει τον “νουν αληθείας” που κρύβεται μέσα τους…
        »Πρέπει ακόμη ως πρώην δάσκαλος να επισημάνω ακόμη μια φορά για τους νέους, τώρα που οι προσβάσεις στην παντός είδους γνώση ή τέχνη έχουν γίνει υπόθεση πατήματος ενός κουμπιού και έχομε ευτυχήσει να έχομε επαρκώς πλέον σχολεία, αλλά και δυο αξιόλογες μουσικές σχολές στο νησί μας, ότι στα δικά μας μαθητικά χρόνια (μιλώ κυρίως για το 1951 έως το 1963) τα πράγματα ήταν εντελώς διαφορετικά, ήταν ζόρικα για όποιον διψούσε για γνώση και μόρφωση: Διψούσα κι εγώ να μάθω τι είναι τελοσπάντων αυτή η κλασική μουσική για την οποία τόσα είχα διαβάσει. Έπρεπε να φτάσω στα δεκαοχτώ μου για να τα καταφέρω φεύγοντας από τη Μύκονο και την Τήνο για την Αθήνα ως φοιτητής να έχω την πρώτη γνωριμία μαζί της. Μέχρι τότε δεν είχα πιάσει στα χέρια δίσκο της ούτε είχα δει μηχανήματα για την αναπαραγωγή της, διότι απλώς δεν υπήρχαν τέτοιου είδους πράγματα στη Μύκονο, φαντάζομαι ούτε και στην Τήνο όπου τελείωσα το τότε εξατάξιο Γυμνάσιο, η δε εμβέλεια του σχετικά νεοσύστατου Γ΄ Προγράμματος για όποιον είχε ραδιόφωνο μετά δυσκολίας κάλυπτε τα πέριξ των Αθηνών…
        »Κάνω έκκληση στην αγάπη, την οποία θεωρώ δεδομένη από όλους προς τον τόπο μας (αν και με παραστρατημένο κάποτε τρόπο), και ζητώ αυτή η Στέγη Μελέτης Πολιτισμού, που υπήρξε στόχος και όνειρο όλης μου της ζωής, ίσως μεγαλύτερο και από την ίδια τη συγγραφική μου δημιουργία, να περιβληθεί με ζεστασιά και φροντίδα, ώστε να μπορέσει να επιτελέσει και τώρα, αλλά κι όταν εγώ φύγω, τους στόχους και το έργο το οποίο οραματίστηκα ως δωρητής και ιδρυτής της, έργο χωρίς προσκόμματα, γραφειοκρατικά εμπόδια και μικρόψυχες μιζέριες. Πέραν από τη βοήθεια που έχω προβλέψει ή μέλλω να προβλέψω εν καιρώ, αν όλα εξελιχτούν στη ζωή μου όπως ελπίζω, προσβλέπω στην οικονομική στήριξη από τον Δήμο της Μυκόνου βάσει του Οργανισμού που μαζί καταρτίσαμε, προπαντός όμως προσβλέπω στην ηθική αρωγή, την έγνοια και τον σεβασμό προς αυτό το ξεχωριστό πνευματικό κύτταρο του νησιού μας.
 
Εύχομαι η ζεστή αυτή στέγη πολιτισμού, που συστήνεται από ειλικρινή αγάπη κι έγνοια για τη γενέτειρά μου, ν’ αγαπηθεί ακόμη περισσότερο όταν γίνει γνωστός ο πολύτιμος, πνευματικός πλούτος που περιέχει και ν’ αποτελέσει για όλους μας κέντρισμα για μεγαλύτερο σεβασμό προς τον τόπο και την πανθομολογούμενη μοναδικότητά του. Απευθύνομαι και κάνω έκκληση ιδιαίτερα προς τους νέους Μυκονιάτες, τον εκάστοτε δήμαρχο και τα μέλη του δημοτικού συμβουλίου, κάποια από τα οποία υπήρξαν και πρώην μαθητές μου, να γίνουν οι εντολοδόχοι, εγγυητές και φύλακες ενός σπουδαίου ονείρου μεταδίδοντας την αγάπη, το ενδιαφέρον και τον σεβασμό γι’ αυτόν τον πνευματικό χώρο στα παιδιά τους, τα οποία εύχομαι για το δικό τους καλό να νιώσουν την ανάγκη ύπαρξής του όχι μόνον κατά τη διάρκεια των σπουδών τους, αλλά σ’ όλη τους τη ζωή. Δεν θα βγουν ζημιωμένα μ’ ένα τέτοιο στήριγμα. Οι καιροί έχουν πολλές «απογυρίδες», όπως λέμε στα μυκονιάτικα, αλλά το αρμάτωμα με γνώση είναι το μόνο που δεν καταποντίζεται σε καμμιά φουρτούνα της ζωής, όσο άγρια κι αν αυτή είναι»,

κατέληξε ο δικός μας, αγαπημένος Παναγιώτης, με την  παραστατικότητα και το πάθος που τον διακρίνει για όσα αγάπησε κι αγαπά, για όσα σεβόταν και σέβεται.